Brojevi

Brojevi uz imenice: jedan grad, dva grada, pet gradova

Nivo A1 Brojevi
Ključna ideja

Posle broja imenica u srpskom ne ide u običnu množinu — broj sam bira njen oblik, i to na tri načina. Posle broja jedan (i svakog broja koji se na jedan završava) imenica ostaje u jednini: jedan grad. Posle dva, tri i četiri dolazi poseban oblik, paukal, koji za muški i srednji rod ima nastavak -a: dva grada. Od pet pa naviše imenica ide u genitiv množine i tu ostaje za sve veće brojeve: pet gradova, deset gradova, sto gradova. Kod složenih brojeva oblik bira poslednja cifra — zato je dvadeset i pet gradova, a ne grada. Najčešća greška je obična množina posle pet: pet gradovi. Pravilno je pet gradova.

Primeri

  • jedan grad one city
  • dva grada two cities
  • pet gradova five cities

Cela lekcija

Sve iz videa, u tekstu.

  1. brojevi + imenice

    jedan grad · dva grada · pet gradova

    Hoćeš da kažeš „pet gradova“, ali kreneš sa „pet gradovi“. Nije tako. Posle broja imenica u srpskom menja oblik — i to ne kao obična množina.

  2. 🔢

    Broj bira oblik imenice: 1 · 2–4 · 5 i više.

    Postoje tri grupe brojeva, i svaka traži drugačiji oblik imenice. Kad ih jednom razdvojiš, broji se bez greške.

  3. Tri grupe brojeva

    2, 3, 4 → paukal (-a)
    • dva grada
    • tri grada
    • četiri grada
    5 i više → genitiv množine
    • pet gradova
    • deset gradova
    • sto gradova

    Evo cele slike na jednom primeru. Jedan grad ostaje u jednini. Dva, tri, četiri grada uzimaju poseban oblik — paukal — sa nastavkom -a. Pet i više gradova traži genitiv množine.

  4. jedan grad

    1 → jednina

    Krenimo od jedinice. Posle „jedan“ imenica je u običnoj jednini, baš kao da broja nema. jedan grad

  5. dva grada

    2–4 → paukal -a

    Sada dvojka. Posle dva, tri i četiri dolazi paukal — za muški i srednji rod to je nastavak -a. Nije množina „gradovi“, nego „grada“. dva grada

  6. tri grada · četiri grada

    3, 4 → isti paukal

    Isti oblik važi za tri i četiri — sve do četiri ide paukal sa -a. tri grada, četiri grada

  7. pet gradova

    5+ → genitiv množine

    A onda dolazi petica i preokret. Od pet pa naviše imenica ide u genitiv množine. Za grad to je „gradova“ — sa nastavkom -ova. pet gradova

  8. deset gradova · sto gradova

    5+ → uvek genitiv množine

    Genitiv množine ostaje isti za svaki veći broj — deset, dvadeset, sto. Oblik se ne menja, samo broj raste. deset gradova, sto gradova

  9. grad

    1 jedan grad
    2–4 dva grada
    5+ pet gradova

    Pogledaj sva tri oblika jedne iste imenice jedan do drugog. Jednina, paukal, genitiv množine — tri stanice koje broj bira umesto tebe.

  10. ✗ pet gradovi five cities
    ✓ pet gradova five cities

    5+ traži genitiv množine, ne nominativ.

    Evo glavne greške. Posle pet ne ide obična množina „gradovi“ — to je nominativ. Broj pet i veći traži genitiv množine, „gradova“.

  11. 1 student · 2 studenta · 5 studenata

    isto pravilo, druga reč

    Pravilo nije vezano za jednu reč. Uzmi „student“: jedan student, dva studenta, pet studenata. Iste tri stanice. jedan student, dva studenta, pet studenata

  12. ✗ dvadeset i pet grada 25 cities
    ✓ dvadeset i pet gradova 25 cities

    Poslednja cifra bira oblik: …5 → genitiv množine.

    Još jedna zamka — veliki brojevi. Gledaj poslednju cifru. Dvadeset i jedan ide kao jedan, dvadeset i dva kao dva, a dvadeset i pet kao pet.

  13. Zapamti

    • 1 → jednina: jedan grad
    • 2–4 → paukal -a: dva grada
    • 5+ → genitiv množine: pet gradova

    Da sažmemo. Jedan — jednina. Dva, tri, četiri — paukal sa -a. Pet i više — genitiv množine. Slušaj poslednju cifru i oblik se sam nameće.

Povezane lekcije

Ordinal numbers and telling the time