İngilizcede Ettirgen Yapı: have / get something done
İngilizcede bir işi kendin yapmadığını, başkasına yaptırdığını anlatmak için "have/get + nesne + past participle" kalıbını kullanırız. Örneğin "I had my hair cut." cümlesi saçını kendin değil, bir kuaförün kestiğini anlatır; "We're getting the kitchen painted." ise mutfağı senin için birinin boyadığını gösterir. Türkçede bu fikri "-tır/-tir" ettirgen ekiyle tek kelimede (saçımı kestirdim) verirken, İngilizce iki ayrı fiile ve mutlaka geçmiş zaman ortacına (past participle) ihtiyaç duyar. En sık yapılan hata fiili "cutting" gibi yanlış çekmek ya da "I cut my hair" diyerek işi kendin yapmış gibi göstermektir; doğrusu "She had her passport renewed." örneğindeki gibidir.
Örnekler
- I had my hair cut. a hairdresser cut the speaker's hair
- We're getting the kitchen painted. someone is painting the kitchen for us
- She had her passport renewed. the authorities renewed her passport for her
Dersin tamamı
Videodaki her şey, yazılı olarak.
-
<t>I cut my hair</t> dersen, makası kendin aldığını söylemiş olursun. Peki kuaförün yaptığını nasıl söylersin? Ettirgen yapı gerekir.
-
Ettirgen yapı, bir işi başkasına yaptırdığını söylemeni sağlar. Önemli olan hizmettir, kimin yaptığı değil.
-
İkisini karşılaştır. <t>I cut my hair</t>: sen yaptın. <t>I had my hair cut</t>: biri yaptı. Aynı kesim, çok farklı anlam.
-
İşte temel kalıp iş başında. I had my hair cut. <t>Have</t>, sonra nesne, sonra ortaç: <t>cut</t>, <t>cutting</t> değil.
-
<t>Get</t> de aynı işler ve biraz daha gündelik durur. We're getting the kitchen painted. Birisi onu bizim için boyuyor; biz sadece yaptırdık.
-
Her zamanda işler: yalnızca <t>have</t> ya da <t>get</t>'in biçimini değiştir. She had her passport renewed. Yetkililer onu onun için yeniledi.
-
Bir tane daha, gelecek zamanda. I'm going to have my car repaired. İşi bir tamirci yapacak; sen sadece yaptırıyorsun.
-
En büyük tuzak: ortaç yerine yalın fiil kullanmak. Asla <t>cutting</t> değil; <t>cut</t>.
-
Ve sen yapmadığında etken biçime dönme. Kuaför kestiyse <t>I cut my hair</t> düpedüz yanlıştır.
-
Yani: <t>have</t> ya da <t>get</t>, artı nesne, artı ortaç. Saç kesimi, tamir ve teslimattan doğal biçimde böyle konuşursun.