Sırpçada İsimlerin Cinsiyeti Var (ve Tanımlık Yok)
Sırpçaya başlarken aklında iki şey tutman yeterli. Birincisi: tanımlık diye bir şey yok. Ne 'the' var ne 'bir'. Tek başına "grad" hem 'bir şehir', hem 'şu şehir', hem de sadece 'şehir' demek; gerisini bağlam halleder. İkincisi: her isim eril, dişil ya da nötr bir cinsiyet taşır ve cinsiyet genelde sondan belli olur. Ünsüzle biterse eril ("grad"), -a ile biterse dişil ("žena"), -o veya -e ile biterse nötr ("selo", "more"). Ama son harf bir ipucudur, kanun değil: "noć" (gece) ünsüzle bitse de dişildir, "tata" (baba) -a ile bitse de erildir; insan kelimelerinde gerçek cinsiyet öne geçer. Cinsiyet önemlidir çünkü yayılır: "veliki grad" ile "velika žena" sıfatın isimle nasıl uyuştuğunu gösterir. Her ismi cinsiyetiyle birlikte öğren.
Örnekler
- grad city
- žena woman
- selo village
- noć night
Dersin tamamı
Videodaki her şey, yazılı olarak.
-
Sırpçada 'the' diye bir kelime yok, 'bir' diye de yok. Ama her isim bir cinsiyet saklıyor ve bunu doğru bilmek her şeyi değiştirir.
-
Kolaydan başlayalım. Sırpçada hiç tanımlık yok. 'grad' kelimesi 'bir şehir', 'şu şehir' ya da sadece 'şehir' anlamına gelebilir: bağlam, İngilizcedeki o küçük kelimelerin işini görür.
-
Yani 'the' aramayı bırak. Zor olan kısım cinsiyet. Her isim eril, dişil ya da nötrdür ve cinsiyet, sıfatların, zamirlerin ve geçmiş zaman fiillerinin nasıl uyuştuğunu belirler.
-
İyi haber: cinsiyeti genelde sondan tahmin edersin. Sonda ünsüz varsa eril. -a varsa dişil. -o ya da -e varsa nötr. Son harfe bak, güçlü bir tahminin oldu bile.
-
Şehir kelimesini al. Ünsüzle bittiği için erildir. grad
-
Kadın kelimesi -a ile biter, yani dişildir. Sonu sana hemen söyler. žena
-
Köy kelimesi de -o ile biter, yani nötrdür. selo
-
-e ile biten isimler de nötrdür. Deniz kelimesi temiz bir örnek. more
-
Şimdi tuzak. Cinsiyetin anlamı izlediğini varsayma ve sona tam güvenme. Gece kelimesi ünsüzle biter, yani eril tahmin edersin, ama aslında dişildir. noć
-
Tersi de geçerli. Baba kelimesi -a ile biter, bu da dişil diye bağırır, ama baba elbette erildir. Burada anlam, sondan üstün gelir. tata
-
Bu neden önemli? Çünkü cinsiyet yayılır. Sıfat ismiyle uyuşmak zorunda. 'Büyük şehir' ve 'büyük kadın' aynı kelimenin farklı biçimlerini kullanır.
-
Aklında tutman gereken iki şey. Tanımlık yok: 'the' ve 'a'yı tamamen unut. Ve her ismi cinsiyetiyle öğren, sonu ilk ipucu olarak al.